สาเหตุและปัจจัยเสี่ยงของการเกิดโรค
โรคปอดอักเสบเกิดจากการติดเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรียเข้าสู่ระบบทางเดินหายใจส่วนบน จากนั้นเชื้อจะลุกลามลงสู่เนื้อปอด ส่งผลให้ถุงลมและเนื้อเยื่อรอบข้างเกิดการอักเสบและทำงานได้ไม่เต็มที่ ทำให้กลไกการแลกเปลี่ยนออกซิเจนเสื่อมประสิทธิภาพลง
ปัจจัยด้านฤดูกาล เชื้อโรคสามารถแพร่กระจายได้ง่ายขึ้นในช่วงฤดูฝนและฤดูหนาวเนื่องจากสภาพอากาศที่เย็นและชื้น
ปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม สถานที่ที่มีการรวมตัวของเด็กหนาแน่น เช่น โรงเรียนหรือสถานรับเลี้ยงเด็ก ซึ่งมีการทำกิจกรรมใกล้ชิดและใช้สิ่งของร่วมกัน เป็นแหล่งแพร่เชื้อที่สำคัญ เนื่องจากเด็กเล็กยังไม่มีพฤติกรรมป้องกันสุขอนามัยตนเองที่มีประสิทธิภาพ
ปัจจัยด้านภูมิคุ้มกัน เด็กเล็กที่ระบบภูมิต้านทานร่างกายยังพัฒนาไม่เต็มที่ จะมีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อและเกิดอาการรุนแรงมากกว่ากลุ่มอายุอื่น
การสังเกตอาการและสัญญาณเตือนวิกฤต
อาการของโรคปอดอักเสบสามารถพัฒนามาจากไข้หวัดทั่วไป แต่จะมีลักษณะจำเพาะที่รุนแรงกว่า โดยเด็กจะมีไข้สูง ปวดเมื่อยตามตัว และเบื่ออาหาร
ไอถี่และรุนแรงทั้งในเวลากลางวันและกลางคืน พร้อมมีเสมหะจำนวนมาก อัตราการหายใจเร็วกว่าปกติหรือมีอาการหอบเหนื่อย และมีอาการเจ็บชายโครงขณะไอหรือหายใจลึกๆ
ในกลุ่มเด็กเล็กหรือทารก อาจพบอาการซึม ร้องกวนผิดปกติ ไม่ยอมดูดนม หรือมีอาการอาเจียนร่วมด้วย
สัญญาณอันตรายขั้นวิกฤต หากพบว่าเด็กมีอาการหายใจลำบาก หายใจจนหน้าอกบุ๋ม ปีกจมูกบาน หรือริมฝีปากเขียวคล้ำ แสดงว่าร่างกายกำลังเข้าสู่ภาวะขาดออกซิเจน ต้องนำส่งสถานพยาบาลเพื่อพบแพทย์โดยทันที
